الحسن بن محمد الديلمي (مترجم :مسترحمى)

213

إرشاد القلوب (فارسى)

ايشان او را خسته و وامانده نگردانيد و در آفريدن اشياء ناتوان نگرديده و در آنچه حكم نموده و مقدّر فرموده شبهه‌اى بر او دست نداده بلكه حكم او حكميست محكم و استوار و علمش پايدار و امرش ثابت و برقرار ، و بندگان حقيقى او با وجود عقوبتها و خشمهاى او به او اميدوارند ( زيرا ملجا و پناگاهى جز او ندارند ) و با وجود نعمتها و بخششهايش از او هراسانند ( كه مبادا كارى كنند كه به عذاب او گرفتار شوند ) ذعلب عرض كرد : يا امير المؤمنين عليه السّلام به چه چيز شناختى خداى را ؟ فرمود : بفسخ عزيمتها و اراده‌ها و نقض و درهم شكستن همّتها و كوششها زيرا وقتى كه عزم كردم و همت گماردم بر امرى قضا ( ى الهى ) با من مخالفت كرد پس دانستم كه براى من مدبّرى ( خدائى ) است غير از من ، عرض كرد بچه چيز شكر نعمتهاى او را بجا مىآورى ؟ فرمود : چون مىبينم بلاهائى هست كه از من بر ميگرداند و ديگرى را به آن مبتلا ميسازد و مىبينم كه مرا مشغول احسان خود ميگرداند پس دانستم كه به من إحسان و إنعام ميفرمايد لذا شكر ميكنم او را ، عرض كرد : براى چه لقاى او را دوست ميدارى ؟ فرمود : براى آنكه مىبينم كه اختيار فرموده براى من دين پيغمبران خود را پس دانستم كه مرا گرامى داشته لذا مشتاق لقاى او شدم . و فرمود هر كه عبادت كند خدا را باينكه جسم است يا صورت ( جسم لطيف مجرّد ) كافر است ، و هر كه صرفا لفظ را عبادت كند ( مثلا لفظ اللَّه به تنهائى بدون مسمى عبادت نمايد ) عبادت غير خدا را نموده و هر كه معناى اسم را عبادت كند شخص غائبى را عبادت نموده ( و حال آنكه خداوند همه جا حاضر است ) و هر كه عبادت كند اسم و معنا